Meerdere generaties op de werkvloer! Hoe ga je daarmee om?

Generatieonderzoek is trendy. Het spreekt tot de verbeelding en er wordt veel aandacht aan besteed in de media. Dat heeft onder andere te maken met de vergrijzing in Nederland en de verandering van de arbeidsmarkt. Een grote oude garde gaat binnenkort met pensioen en digitalisatie is een onomkeerbaar proces. Dat zorgt voor veel belangstelling voor de jongere generaties. En omgekeerd heeft de jongere generatie veel behoefte om de oudere generatie op de werkvloer beter te begrijpen om zo zelf meer impact te kunnen maken en de samenwerking te optimaliseren. Wij zijn dagelijks bezig met generaties op de werkvloer, dus hoog tijd om de verschillende generaties te identificeren. Wat zijn de kenmerken, gelijkenissen en verschillen? Wij leggen het uit. 

Wat is een generatie?

Het woord generatie komt van het latijnse werkwoord ‘Generare’, wat voortbrengen betekent. Een generatie is in sociologische betekenis een categorie mensen die in dezelfde periode opgegroeid is (een geboortecohort). Een generatie wordt gevormd door een gedeelde levensgeschiedenis en tijdsgeest, door trends en historische gebeurtenissen in de identiteitsvormende periode (jeugd en tienerjaren). Hierdoor ontstaan gemeenschappelijke overtuigingen, handelswijzen en waarden. 

Welke generaties zijn er?

Er zijn heel wat verschillende onderzoekers en specialisten op het gebied van generaties. In Nederland is socioloog Henk Becker (1933) de grondlegger van het generatieonderzoek. Zijn indeling in generaties is als volgt: 

Babyboomers

Ook wel: Protestgeneratie of Boomers
Gevormd: In de jaren 60 en begin jaren 70
Kenmerken: Idealistisch, zelfontplooiing belangrijk, gedreven, hiërarchisch, gericht op consensus en werkstructuren.

Generatie X

Ook wel: Generatie NIX of Verloren Generatie
Gevormd: In eind jaren 70 en de jaren 80
Kenmerken: Nuchter, praktisch ingesteld, relativerend, kwaliteit van bestaan belangrijk, hoogopgeleid, gericht op werkprocessen en constructief samenwerken.

Pragmatische Generatie

Ook wel: Patatgeneratie
Gevormd: In eind jaren 80 en jaren 90
Kenmerken: Optimistisch, ambitieus, direct en open, geloof in de maakbaarheid van succes, jobhoppers, gericht op werkresultaten en snel beslissen.

Generatie Y

Ook wel: Millennials of Grenzeloze generatie
Gevormd: In eind jaren 90 en jaren 00
Kenmerken: Snel, ongeduldig, prestatiegericht, veeleisend, impact maken en zingeving belangrijk, anti-autoritair, informeel, willen persoonlijk en authentiek leiderschap en multitasken.

Generatie Z

Ook wel: iGeneratie of Digital Natives of Einstein generatie of Bewuste generatie.
Gevormd: In de jaren 10 en 20.
Kenmerken: Groot bewustzijn, zelfverzekerd, goede multitaskers, open in communicatie, gericht op duurzaamheid en diversiteit, digitale netwerkers, op zoek naar transparantie en gelijke kansen.

Maar er komen ook andere indelingen voor. Zowel de namen voor de generaties als de jaartallen kunnen verschillen. Wereldwijd wordt er meer gekeken naar de volgende indeling: 

Kritiek op het ‘generatiedenken’

Deze onenigheid over de tijdsintervallen van de geboortecohorten is meteen ook een veelgehoord kritiekpunt op het ‘generatiedenken’. Er is sowieso best veel kritiek op het denken in generaties. Het kan een generaliserend en polariserend effect hebben, socio-economische factoren kleuren iemand net zo goed als de tijdsgeest waarin diegene opgegroeid is en sommige waarden en attituden veranderen over tijd. Daarnaast is de wetenschappelijke onderbouwing voor generaties dun. Er zijn meerdere onderzoeken gedaan, maar dit is meestal cross-sectioneel onderzoek (één meetmoment) terwijl de combinatie van tijdsinterval- en longitudinaal onderzoek veel beter zou zijn (door het volgen van mensen in de tijd zijn er meerdere meetmomenten). Met cross-sectioneel onderzoek is het onduidelijk of je leeftijdsverschillen of generatieverschillen meet. Verder zijn uitkomsten uit wetenschappelijke onderzoeken niet eenduidig of de gevonden verschillen maar klein. Er zijn meer verschillen binnen groepen dan tussen groepen! (Jana Deprez, Sylvie Boermans, Martin Euwema & Jeroen Stouten, 2015) 

Voordelen van het ‘generatiedenken’

Waarom kijken we dan toch zo graag naar de verschillende generaties met z’n allen? Dat komt omdat 80% van de Nederlandse bevolking zich tot een generatie rekent en 86% gelooft dat de eigen generatie anders is dan die van hun ouders. (Van den Broek et al, 2010) Oftewel, ondanks dat wetenschappelijke onderbouwing dun is, we herkennen onszelf en de mensen om ons heen in de generaties. Dat levert veel begrip op. Als je begrijpt waar iemands overtuigingen, waarden en gedragingen vandaan komen, is het makkelijker om met elkaar te communiceren en plezierig en succesvol met elkaar om te gaan.  

Omgaan met generatieverschillen

En om terug te komen op de titel van deze blog, hoe gaan we daar dan mee om? Onze tips:

  • (Her)ken de verschillende generaties.

  • Vermijd stereotypering en blijf altijd aandacht houden voor het individu.

  • Zie de sterktes van elke generatie (en individu).

  • Laat de generaties elkaar aanvullen en zorg voor Win-Win voor alle partijen.

  • Weet en aanvaard wat elke generatie (en individu) belangrijk vindt en pas je aanpak daarop aan.

Hoe? Door te luisteren met de wil om iemand echt te begrijpen. Dit doe je door je open te stellen voor de ander, door open vragen te stellen en door te vragen. Pas als je iemand echt begrijpt is het mogelijk om tot een win-win situatie te komen, waarbij alle partijen winnen. Daarvoor is het ook nodig om ook voor je eigen behoeften op te komen. Als je patronen herkent in de interactie die je niet prettig vindt, bespreek dit dan! Het liefst aan de hand van de feedbackregels, waarde bij je de feedback vanuit jezelf geeft (ik-vorm) en uitlegt welk concrete gedrag/gebeurtenis welk gevolg en gevoel bij jou teweegbrengt, spreek vervolgens uit welk gedrag je liever zou zien en wat dat gewenste gedrag dan voor gevolg en gevoel voor effect zou hebben bij jou.Sta dus open voor de ander, heb vervolgens consideratie voor de ander, maar ook de moed om voor jezelf op te komen!(Eigenschappen 4 en 5 van Stephen Covey) 

Dus?

Eigenlijk komt het hierop neer: begrijp elkaar, ga uit van sterktes en bundel de krachten van de generaties om tot gezamenlijk succes te komen!  

Generatie Y en Z betreedt op dit moment de arbeidsmarkt. Hulp nodig bij het aantrekken of begeleiden van deze generatie? Wij denken graag met je mee. Neem contact op met Manja Morsman, Manager Talent Development, via m.morsman@procam.nl of neem een kijkje op www.procam.nl/vind-IT-talent 

Meld je aan
BIJ PROCAM...
  • Kies jij zelf je IT baan bij één van onze opdrachtgevers.
  • Volg jij trainingen die het beste in jou naar boven halen.
  • Krijg jij persoonlijke begeleiding van jouw eigen coach.
  • Ontwikkel jij jezelf als veelzijdige professional.
  • Volg jij je trainingen met een vaste groep trainees.
  • Word jij onderdeel van de bruisende Procam community.