De Do’s en Don’ts van MBTI

“Wat gedraag je je weer blauw zeg.” “Ik ben echt een gevoelsmens.” “Ben jij nou een ESFP of een ENTP?” Zet een paar stappen in het werkende leven en de kans is groot dat je met dit soort opmerkingen te maken krijgt. 

Behalve hun hoge jeukwaardenfactor hebben ze nog meer met elkaar gemeen: ze weerspiegelen namelijk alle drie de groeiende interesse van organisaties en hun werknemers in de persoonlijkheden van collega’s. En niet voor niets: mensen presteren nou eenmaal beter als ze een persoonlijke match hebben met hun werkomgeving. Geen wonder dat de persoonlijkheidsvragenlijsten en -tests als paddenstoelen uit de grond schieten. Ze verdelen werknemers praktisch in hokjes, kleuren of persoonlijkheidstypes, ieder met zijn eigen kant-en-klare handleiding. Maar hokjes-denken is gevaarlijk, en handleidingen voor het omgaan met de mensen in die hokjes al helemaal. Ik volgde de training ‘Samenwerken’ van Procam en leerde daar hoe dit soort tools wél waardevol kunnen zijn.

MBTI in een notendop

De training ging over één persoonlijkheidsframework in het bijzonder: De Myers-Briggs Type Indicator (MBTI). Dit is een persoonlijkheidsmodel dat veel wordt gebruikt in coaching en training, en dat mensen indeelt op vier schalen:

  • Extraversion – Introversion
  • Sensing – iNtuition
  • Thinking – Feeling
  • Judging – Perceiving

Deze schalen vertegenwoordigen aangeboren voorkeuren in waar je energie vandaan haalt, hoe je informatie opneemt, hoe je beslissingen neemt en hoe je met de buitenwereld omgaat. Aan de hand van een vragenlijst en je eigen inschatting kies je op iedere schaal één kant, en samen vormen deze uitkomsten een persoonlijkheidstype. Zo heeft iemand met voorkeuren voor Introversion, Sensing, Thinking en Perceiving het type ISTP. Het kan heel nuttig zijn om dit over jezelf of iemand anders te weten, maar ga er wel slim mee om.

MBTI is een persoonlijkheidsmodel dat veel wordt gebruikt in coaching en training, en deelt mensen in op vier schalen.”

Do: gebruiken voor zelfinzicht
Jouw persoonlijkheidstype kan dingen voor je verklaren. Van welke situaties je energie of juist stress krijgt bijvoorbeeld. Of wat jouw go-to strategie is als je iemand wilt overtuigen, en wanneer deze strategie wel en niet succesvol is. Waarom de omgang met die ene collega heel soepel verloopt, en met een andere collega juist niet. MBTI helpt je niet om situaties te voorspellen, maar kan je wel inzicht geven in je eigen voorkeuren en valkuilen en je helpen om situaties te begrijpen.

Do: ga het gesprek aan en vul elkaar aan
Bespreek met elkaar waar ieders voorkeuren en valkuilen liggen en vind overeenkomsten, maar vooral ook verschillen. Verschillen in persoonlijkheid kunnen ontzettend waardevol zijn in een team, want daarmee vul je elkaar aan. Maar als je ze niet bespreekt kunnen ze conflicten veroorzaken en effectieve samenwerking in de weg staan. Ik heb bijvoorbeeld zelf een duidelijke voorkeur voor Judging over Perceiving: ik houd van planning, focus en structuur, terwijl een ander liever improviseert en alle mogelijkheden open houdt. Als we dit verschil niet bespreken is de kans groot dat ik de ander bestempel als roekeloos en onverantwoord, terwijl diegene mij een control-freak vindt. Probeer dan maar eens fijn samen te werken. Maar gaan we het gesprek aan, dan realiseren we ons dat we met mijn structuur en organisatie en zijn flexibiliteit samen een ijzersterk team zijn.

“Het is niet de bedoeling dat je mensen in een MBTI-hokje plaatst op basis van je eigen ervaringen.”

Don’t: voorkeuren verwarren met vaardigheden
MBTI geeft inzicht in je aangeboren voorkeuren: de situaties en gedragingen die voor jou het meest natuurlijk komen en de minste inspanning kosten. Dat betekent niet dat je het tegenovergestelde niet kan. Iemand met een natuurlijke voorkeur voor beslissingen op basis van gevoel kan heel goed geleerd hebben om rationele beslissingen te maken op basis van analyse en logica, omdat dat in zijn werk of studie effectief was. Op dezelfde manier kan iemand met een voorkeur voor Introversie zich vaak prima redden op een drukke netwerkborrel. Jouw persoonlijkheidstype zegt iets over hoe je bij voorkeur dingen doet. Niet in wat je wel en niet kan en al helemaal niet wat je wel en niet kan leren.

Don’t: invullen voor de ander
Andersom is het ook een echte no-go om iemand anders in een MBTI-hokje plaatsen op basis van je eigen ervaringen met hem of haar. Van de buitenkant zie je alleen gedrag, en dus niet hoe iemand tot dit gedrag is gekomen en hoeveel inspanning het kost. Zelfs de officiële MBTI-vragenlijst geeft alleen een indicatie van wat je voorkeuren zouden kúnnen zijn: uiteindelijk bepaal je zelf waar jij je het meest in herkent. Vul je toch de voorkeuren voor een ander in en pas je je gedrag daarop aan, dan loop je de kans dat je de plank flink misslaat. Gebruik MBTI in plaats daarvan als een hulpmiddel om het gesprek met elkaar te starten, op een open, constructieve manier. Dan kun je pas echt goed en effectief op elkaar kan inspelen.

Met de keuze workshops van Procam proberen we IT talenten te helpen om zelfverzekerder, krachtiger en creatiever op de werkvloer te staan. Deze workshops kan je vaak op een breed gebied inzetten. Zo leer je tijdens de training ‘Samenwerken’ dat persoonlijkheisvragenlijsten en -tests wel zeker waadevol kunnen zijn binnen je functie en organisatie. Aangezien er veel persoonlijke aandacht is tijdens deze trainingen, is er ook veel ruimte voor een grote groei van jezelf als persoon en IT professional. Waarom willen we net even dat stapje verder gaan? Bij Procam staat het individu centraal en wij weten uit ervaring dat de gepassioneerde professional zichzelf ontwikkelt op zowel cognitief- als gevoelsniveau. Creatief zijn in je eigen vakkennis als IT professional én je persoonlijke groei. Ben je er klaar voor om uit je comfortzone te stappen, te werken aan jezelf en met ambitie voor je carrière te gaan? Bekijk de mogelijkheden van onze CareerCraft Academy!

Meld je aan
BIJ PROCAM...
  • Kies jij zelf je IT baan bij één van onze opdrachtgevers.
  • Volg jij trainingen die het beste in jou naar boven halen.
  • Krijg jij persoonlijke begeleiding van jouw eigen coach.
  • Ontwikkel jij jezelf als veelzijdige professional.
  • Volg jij je trainingen met een vaste groep trainees.
  • Word jij onderdeel van de bruisende Procam community.